Konuşma ve Dil Gelişimini Olumsuz Etkileyen Nedenler

ÇOCUĞUN İLETİŞİMİNİ OLUMSUZ ETKİLEYEN NEDENLER

1. Çocuğun Denemeyeceği Şekilde Hareket Etmek

Çocuğu en iyi tanıyan anne-babadır. Çünkü çocuk zamanının büyük bir kısmını anne ve babası ile geçirmektedir. Çocuğun ne yapabildiği önemlidir. Anne-baba çocuğun yapamayacağı aktiviteleri seçmekten uzak durmalıdır.

2. Çocuğun Anlayamayacağı Şekilde Konuşmak

Anne-babaların çocuğu ile iletişimi çok fazla önem taşımaktadır. Örneğin, çocukta bebeksi bir konuşma şekli var ise onunla bu şekilde konuşulmamalı ya da artikülasyon sorunu yaşayan bir çocuk ile iletişim kurarken onunla anlaşılamayacak şekilde çok hızlı konuşma ya da onun konuşmalarını taklit ederek konuşma çocuğun iletişimini olumsuz yönde etkilemektedir.Çocuk ile iletişim kurarken açık anlaşılır bir şekilde konuşulmalı, çocuk iletişime teşvik edilmeli ve kendisini ifade edilebilmesi için fırsatlar tanınmalıdır.

3. Çocukla Birebir Çok Az Zaman Geçirmek

Çocukların sosyal yaşantısının kısıtlı olması da yaşamlarını olumsuz yönde etkilemektedir. Çocuklar zaten zamanlarının büyük bir kısmını evde geçirmektedir. Ev ortamında birçok aile çocuğu ile nasıl ve ne şekilde davranacağını, neler yapacağını bilememektedir. Oysa anne-baba çok basit etkinlikler düzenleyerek çocuğu ile vakit geçirebilir. Örneğin, basit oyunlar oynayabilir (karşılıklı top atma gibi) , çocuğu ile beraber odasını ve eşyalarını toplayabilir.

Ayrıca çocuk ile vakit geçirmek ve bir şeyler yapmak yalnızca annenin değil babanın da görevidir. Anne-baba bu sorumluluğu birlikte taşımalıdır. Ayrıca çocuklar mümkün olduğunca ev ortamından çıkartılmalı diğer ev dışı (sinema, market alışverişi,park vb. gibi) ortamlarda sosyalleşmesi sağlanmalıdır.

4. Çocuğun Yaşadığı Ortamın Çok Gürültülü Olması

5. Görsel Alanın Çok Fazla Nesne İle Dikkatini Dağıtacak Şekilde Olması

6. Yalnız Kalıp Rahatlayabileceği Ortam Olmaması

Çocukların okul ortamında, öğrenme ve gelişimleri için nasıl ortam düzenlemesi yapılıyor ise ev ortamında da düzenlemeler yapılmalıdır.

7. Davranışlarını Engelleyen Çok Fazla Şeyin Olması

Anne-babalar yanlış yaklaşımları ve çocuklardaki problemlerin artmasına neden olabilmektedir. Oysaki çocuğun gelişimini etkileyen en önemli sorun çocuklarda görülen davranış sorunlarıdır. Anne-babalar çocuklarda karşılaşılan sorunlar karşısında çoğunlukla ne yapacaklarını ve nasıl davranacaklarını bilememektedir.

8. Yaşıtlarının Hareketlerinin Onu Yorması

9. Çevresinin Başarılı Olabileceği Nesnelerden Yoksun Olması

10. Çocuğun Sürekli Eleştirilmesi, Yanlışlarının Ortaya Konması

11. Sürekli Zor Şeyleri Yapması İçin Baskı Uygulanması

Çocukların yaşantısındaki başarısız deneyimler onların yaşamını olumsuz etkileyen etmenlerin en başındadır. Bu özgüven eksikliğine neden olabilmekte, bu da çocuğun kişilik,benlik,sosyal ve duygusal gelişimini olumsuz etkilemektedir. Unutmayalım ki başarısızlık başarısızlığı getirmektedir. Tüm bu alanlardaki başarısızlıklar çocuğun yaşamını alt üst etmektedir. Yaşıtları ile başarısız yaşantılar yine çocuğun sosyal ortamdan soyutlanmasına buda çocuğun dış dünya ile iletişim kurmasını olumsuz yönde etkilemektedir.

12. İnsanların Çocuğun Oyun Stiline ve Oyun Seçimine Saygı Gösterip Onunla Oyun Kurmaması

13. İnsanlarla İletişimin Çok Kısa ve Yüzeysel Olması

14. Çevresinin İletişim Kurmaya Olanak Tanımayan Bir Şekilde Düzenlenmiş Olması

15. Çevresinin Sosyal Davranışlardan Çok Bireysel Davranışları Desteklemesi

16. Öğrenmenin İletişim Kurmadan Çok Performansa Dayalı Olması

17. Çocuğun Çevresinin Pasif Davranışları Desteklemesi

Anne-babalar genellikle çocuklarının yapabildikleri, başarabildiklerini görmek yerine yapamadıklarını, olumsuz davranışlarını, çocuklarının başarısızlıklarının görme eğilimindedirler. Anne-babalar çocuklarının yapamadıklarını, davranış problemlerini sürekli dile getirirler ve bunu çocuğa da yansıtırlar. Çocukları iletişime teşvik etmek, etkinliğe teşvik etmek, yapabildiklerini ona göstermek, ödüllendirmek büyük önem taşımaktadır. Anne-baba çocuğunu iyi gözlemlemeli, çocuğun yapabildiği-başarabildiği becerilerde çocuğu ödüllendirilmeli ve çocuğa bir şeyler başarabileceği duygusunu kazandırmaya çalışılmalıdır. Çocuğun yaşıtları ile oyuna katılımı teşvik edilmelidir. Çocuk gerek alıcı dil gerekse de ifade edici dil becerilerinde iletişim kurmaya teşvik edilmeli, iletişim esnasında yapamadıkları görmezden gelinmelidir. Kendini ifade ettiğinde dinlenmeli, önemsenmeli ve karşılıklı iletişim becerilerinin gelişmesi teşvik edilmelidir. Çocuk ile iletişim kurarken çocuğun yaşı ve cinsiyeti de dikkate alınmalıdır.

Örneğin: 15 yaşındaki bir birey ile 5–6 yaşındaki bir çocukmuş gibi davranmaktan kaçınılmalıdır.

18. Çocuğa Model Olup Gösterilmeden Davranışı Yerine Getirmesinin Beklenmesi

Anne-babalar gerek iletişim becerilerinin kazanılmasında gerekse de günlük yaşam becerilerinin öğrenilmesi esnasında çocuğa gerekli zamanı ve fırsatı tanımamaktadır. Çocuklar birçok beceriyi anne-baba yada arkadaş gibi modeller sayesinde ya da onlara tanınan fırsatlar aracılığı ile öğrenirler.

Anne-babanın, çevrenin tutumları ve gerekli olan sistemli yaşantıların sağlanamaması çocukların öğrenmesini engellemektedir. Çocuklara gerekli fırsatlar tanınmalı ve çocuğun da bir şeyler başarabileceğine inanılmalıdır.